Başkanlık Sisteminin Özellikleri

  • 23 Ekim 2016
  • 87 kez görüntülendi.

Türkiye’de son dönemlerde konuşulan en önemli konulardan bir tanesi “Başkanlık Sistemi” haline geldi. Peki, Başkanlık sistemi nedir? Başkanlık Sistemi’nin Özellikleri nelerdir?

Başkanlık sistemi, tek bir kişi tarafından yönetilen, tüm kararların yine birincil ağızdan çıkmasıyla kabul edilmesi zorunlu olan sisteme verilen isimdir. Başkan, anayasada yazılı olan süre kadar görevde kalır ve daha sonrasında aday olamaz. Genel uygulama olarak bir ülkede en fazla 2 dönem başkanlık edebilir. Bu süre içerisinde dilediği kararları alabilse de demokratik ülkelerde uygulanan bir başkanlık sisteminde yasama organı olan meclis, çeşitli yollarla başkanı denetleyebilir. Bu sistem eğer demokratik bir temelle kurulmazsa, otoriterleşme ve dikta rejimleri görülme olasılığı yüksektir.

Başkanlık Sisteminin Özellikleri

Amerika, Brezilya, Arjantin, Meksika, İran, Venezuela, Nijerya, Azerbaycan gibi ülkeler Başkanlık sistemiyle yönetilmektedir. Şimdi başkanlık sisteminin özelliklerine değinelim:

– Başkanlık sistemi boyunca tüm kararlar, dönemin başkanı tarafından verilir.

– Başkanın sadece hakimlere dokunma yetkisi yoktur.

– Parlamenter sistemle yönetilen bir ülke, daha sonrasında başkanlık sistemine geçiyorsa, meclis üyeleri ve hakim – savcı gibi kanalların birçoğuna zaten doğrudan etki edilmiştir. Bu sebeple başkanlık sisteminden sonra hakimlerin herhangi bir şekilde karşı çıkma olanakları bugüne kadar hiçbir Başkanlık sistemi altında olan rejimde görülmemiştir!

– Başkanın bazı suçluları affedebilme ve hüküm giyenler için af çıkarma yetkisi mevcuttur.

– Başkanlık sisteminde, başkan doğrudan halk tarafından seçilir ve göreve başlar.

– Başkanlık sisteminde, başkanın hiçbir şekilde görevden alınamaması, istikrarlı yönetimlerin kurulmasına olanak sağlar.

– Başkanlık sisteminde devlet başkanı, yasama organından güvenoyu almaz.

– Demokrasisi tam oturmamış bazı ülkelerde Başkanlık sistemi, tek bir kişinin alacağı kararları içereceğinden dolayı, beklenmedik bazı yanlışlar ortaya çıkabilir, ülkenin kritik noktalara sürüklenmesine neden olabilmektedir. (Güney Amerika örneği.)

– Seçilmiş olan devlet başkanı, parlamenter sistemin aksine yasama organı tarafından görevinden alınamaz.

– Başkanlık sisteminde sınırları açıkça belirlenen, katı bir güçler ayrılığı vardır.

– Başkanlık sisteminde yasama ile yürütme arasında ciddi krizlerin çıkma olasılığı yüksektir. Parlamenter sistemin aksine, başkanlık sisteminde orta yol bulma ve uzlaşma ortamı daha zor kurulur.

Başkanlık sisteminin çeşitli riskleri içerisinde barındırmasının yanı sıra, demokratik uygulamaları da başta ABD olmak üzere görülmektedir. Burada asıl dikkat edilmesi gereken, sistemin hangi temeller üzerine kurulacağı ve nasıl uygulanacağıdır. Çünkü doğru uygulanmayan bir parlamenter sistemde bile otoriterleşme ve dikta rejimlerinin kurulması mümkün olabilmektedir.


- sponsor reklam -
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!

YORUM YAZ

* Yazılan yorumların tüm sorumluluğu sahibine aittir.
* Küfür ve hakaret içeren yorumlar onaylanmayacaktır.
  * LÜTFEN YUKARIDAKİ ALANA BİR İSİM GİRİNİZ.